یک سوت گلاره، هزار قدم برای دختران ایران

گزارش ویژه- احسان محمدی - نسل ما داورهای متفاوتی را تجربه کرد. «پیرلوئیجی کولینا» با آن چهره کاریزماتیک، دندانپزشکی به نام «مارکوس مرک»، «ساندرو پل» مجار که باورش سخت است پنج سال پیش سوت پایان زندگی‌اش را زد و جهان را ترک گفت و... آن‌ها به داوری شمایل متفاوتی دادند.همان‌طور که فینال جام جهانی ۱۹۹۴ در کنار پنالتی‌ که «روبرتو باجو» هدر داد و جامی که «دونگا» بالای سر بُرد، هنوز برای ما خاطره‌انگیز است که «محمد فنایی» از ایران در دیدار فینال به‌عنوان کمک‌داور پرچم زد.داوری شغلی مردانه به نظر می‌رسید تا اینکه «گلاره ناظمی» از راه رسید. دختری با نامی کُردی به معنای «چشم‌ها یا مردمک چشم».

 اهل دیلمانِ سیاهکل گیلان. او به چشم‌های داوری فوتسال ایران تبدیل شد و مسیری را رفت که غبطه‌برانگیز است. سوت زدن در جام ملت‌های آسیا برای مردان و زنان، قضاوت در المپیک جوانان، در جام باشگاه‌های جهان، جام ملت‌های اروپا، سوت زدن در جام جهانی مردان و زنان و درخشیدن در تورنمنت‌های مختلف برای ۲۵ سال!اگر یک بار در کوچه بازی بین بچه‌های محله را قضاوت کرده باشید هم می‌دانید این همه با سربلندی مسیر دشوار قضاوت را در ایران، آسیا و جهان پیش رفتن تا چه اندازه کار سختی است. راهی که گلاره ناظمی با جسارتی ستودنی پیش رفت. او بسیار جوان‌تر از آن به نظر می‌رسد که یک ربع قرن فقط سوت زده باشد!فیفا در سال ۲۰۱۸ از ناظمی به‌عنوان پیشگام داوری ایران یاد کرد.

 نخستین زن ایرانی که در یک تورنمنت فوتسال فیفا قضاوت کرد. خودش یک بار به سایت فیفا گفته بود یکی از انگیزه‌هایش این بوده که به مردان نشان بدهد «می‌تواند». این نه جمله‌ای برای مردانه ـ زنانه کردن رقابت در داوری، بلکه اراده‌ای برای جنگیدن با موانعی است که پیش از این بسیار بیشتر سر راه فوتبال و فوتسال زنان و دختران بود و امروز، به لطف استمرار و کم نیاوردن امثال او که برای توسعه ورزش زنان و دختران جنگیدند، مسیر هموار شده است.

حالا هم دخترها با شجاعت بیشتری به جنگ تردیدها و محدودیت‌ها می‌روند، هم خانواده‌های بیشتری از دخترهایشان حمایت می‌کنند که در این مسیر گام بردارند و هم تصویر زن ایرانی در جهان از آن کلیشه‌سازی‌های تحقیرآمیز غربی فاصله گرفته و در مهم‌ترین کارزارهای ورزشی جهان می‌درخشند. به باور من، این مهم‌ترین گامی است که «گلاره ناظمی» در زندگی ورزشی برداشته است. تأثیرگذار و الهام‌بخش. بسیار ارزشمندتر از چند بغل مدال و نشان و یادبود که در ویترین خانه‌اش چیده است.

امروز که خبر خداحافظی‌اش منتشر شد، بیشتر از آنکه به پایان یک دوران فکر کنم، یاد دخترهایی افتادم که شاید گلاره ناظمی را هیچ‌وقت از نزدیک ندیده باشند، اما یک روز عکس او را دیده‌اند و با خودشان گفته‌اند: «پس می‌شود.» و از آن به بعد راه تازه‌ای را در زندگی پیش گرفته‌اند. او البته از فوتبال و فوتسال بانوان دور نمی‌شود، قطعاً در ساختار مدیریتی این رشته‌ها می‌ماند و راه را بار دیگر برای دختران ایرانی هموار می‌کند، همان‌طور که سال‌ها به آن‌ها جسارت داد.

خسته نباشی خانم داور! راهی که تو آمدی به خیلی‌ها شجاعت بیشتری داد، سپاس که مسیر را کوتاه‌تر کردی‌.