آغاز فصل جدید تحول در فوتبال ایران
مشاور هوش مصنوعی رئیس فدراسیون گفت: تلاش میکنیم به داوران کمک کنیم تا بدانند هر تصمیمی که میگیرند مبتنی بر قوانین باشد.
گزارش یک - سیدعلی عسگری، مشاور هوش مصنوعی رئیس فدراسیون فوتبال، با اشاره به ارائه دستاوردهای جدید حوزه هوش مصنوعی در همایش پیشفصل داوران فوتبال ایران در گفتوگو با روزنامه فدراسیون اظهار داشت: خوشبختانه در همایش پیشفصل داوران، مجموعه اقداماتی که انجام شده بود و تست آن را در بازیهای دوستانه تیمهای ملی انجام داده بودیم، ارائه کردیم. این ساختار چند بخش مهم دارد که برای نخستین بار اجرا میشود و ما در این حوزه جزو کشورهای برتر خواهیم بود.
وی افزود: نخستین موضوع این بود که داوران ما در سالیان گذشته زحمات زیادی کشیدهاند و در نهایت یک رزومه داوری مشخص دارند. خوشبختانه در دپارتمان داوری، اطلاعات از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴ ثبت شده بود و اکنون این رزومه را در پنل کاربری ویژه هر داور قرار دادهایم. از امروز هر داور میتواند وارد سامانه دپارتمان داوری شود، پنل کاربری خود را مشاهده کند، مشخصات و رزومهاش را ببیند و بداند در چه سالهایی، چه تعداد بازی را قضاوت کرده و در کجا داوری داشته است. این اطلاعات پیش از این به این شکل در اختیار خود داور قرار نداشت، هرچند همکاران دپارتمان زحمت ثبت آن را کشیده بودند.
پایان ارتباط سنتی؛ اطلاعرسانی آنلاین به داوران
وی ادامه داد: موضوع دیگر، نحوه ارتباط با داوران بود. پیش از این، ارتباط به صورت سنتی و از طریق تماس تلفنی یا پیامک انجام میشد، اما اکنون در این سامانه قابلیتی فراهم شده است که مسئولان بتوانند به صورت آنلاین با داوران ارتباط داشته باشند. همچنین اطلاعرسانی مسابقات و سایر موارد مورد نیاز نیز از طریق سامانه انجام میشود. این اقدام باعث کاهش هزینهها، افزایش سرعت و ارتقای کیفیت خواهد شد و از ناهماهنگیهایی مانند نرسیدن پیامک به دست داور جلوگیری میکند، زیرا به محض ثبت اطلاعیه در سامانه، داور از آن مطلع میشود.
هوش مصنوعی در خدمت انتخاب داوران
عسگری با اشاره به بخش آموزش گفت: قوانین فوتبال به صورت مستمر در حال تغییر است و قوانین جدید جایگزین قوانین قبلی میشوند یا تفاسیر تازهای از آنها ارائه میشود. آموزش در طول فصل اهمیت بسیار زیادی دارد و در سطوح مختلف، از لیگ برتر تا ردههای پایینتر، مورد نیاز است. برای شروع، شاخصبندی مناسبی انجام دادیم و برای انتخاب داور در سطوح مختلف مسابقات، متناسب با حساسیت هر بازی، حدود ۴۰ شاخص در نظر گرفتهایم. سیستم بر این اساس به کمیته داوران و دپارتمان داوری پیشنهاد میدهد که برای هر مسابقه، چه داوری مناسبتر است.
وی افزود: خوشبختانه انتخابهای دو تا سه هفته نخست فصل را انجام دادهایم و هوش مصنوعی پیشنهادهای خود را به دپارتمان داوری ارائه کرده است تا در تصمیمگیریها مورد توجه قرار گیرد. حتی این امکان وجود دارد که همین حالا برای تمام ۳۰۶ بازی باقیمانده فصل پیشنهاد ارائه شود، اما به دلیل احتمال رخ دادن اتفاقاتی مانند انصراف یک داور یا تغییر زمان مسابقات، تلاش میکنیم این فرآیند هر دو هفته یکبار انجام شود تا دپارتمان نیز با اطمینان بیشتری تصمیمگیری کند.
دستیار آموزشی هوشمند برای داوران
وی ادامه داد: موضوع دیگر مربوط به پاسخگویی به سوالات داوران است. ممکن است داور در حوزه تخصصی یا سایر مسائل با پرسشهایی مواجه شود و به هر دلیلی به استاد یا کارشناس مربوطه دسترسی نداشته باشد. برای این منظور، یک چت هوشمند طراحی کردهایم تا داور بتواند به صورت مستمر با آن گفتوگو کند، سوالات خود را بپرسد، جمعبندی دریافت کند و از آن برای حل مسائل خود استفاده کند.
چتبات اختصاصی؛ سورپرایز آینده فدراسیون
مشاور هوش مصنوعی رئیس فدراسیون فوتبال اظهار کرد: همچنین یک چتبات داخلی نیز طراحی کردهایم که البته سورپرایز آینده خواهد بود. این مدل زبانی به صورت اختصاصی برای فدراسیون فوتبال طراحی شده و به شکل آفلاین قابل استفاده است تا هواداران فوتبال و مجموعههای مردمی بتوانند بدون نیاز به اینترنت از آن بهره ببرند و امنیت اطلاعات نیز حفظ شود.
تحلیل هوشمند تصمیمات داوری
وی درباره تحلیل عملکرد داوران گفت: یکی دیگر از بخشها، تحلیل عملکرد داور است. اگر داور تصمیم درستی گرفته باشد، منطق تصمیم او بررسی میشود تا مشخص شود بر چه اساسی قضاوت کرده است. تلاش میکنیم به داوران کمک کنیم تا بدانند هر تصمیمی که میگیرند مبتنی بر قوانین باشد. هوش مصنوعی منطق تصمیمات داور را تحلیل میکند و اعلام میکند که آیا در آن صحنه با نظر داور همسو بوده یا خیر. البته ممکن است در برخی موارد نیز داور اشتباه کرده باشد که در این صورت، هوش مصنوعی به او مشاوره میدهد، فیلمها و صحنههای مرتبط را معرفی میکند و جمعبندیهای لازم را در اختیارش قرار میدهد.
وی افزود: در بازیهای تیمهای ملی حدود ۱۵۰ صحنه خروجی تهیه کردیم که همه آنها میتوانند به عنوان دادههای علمی در اختیار داوران قرار گیرند. در گذشته آموزشها عمدتاً مبتنی بر صحنههای خارجی و نگاه اروپایی بود، در حالی که سبک بازی در فوتبال ما متفاوت است. تلاش کردیم صحنههای داخلی را نیز به صورت ویدئویی در اختیار داوران قرار دهیم تا آموزشها شفافتر و متناسب با فوتبال ایران باشد.
عسگری درباره برنامههای مربوط به ناظران داوری نیز گفت: هفته آینده نوبت ناظران داوری است. در این بخش نیز با یک مسئله مواجه بودیم؛ ناظر پس از مشاهده مسابقه، معمولاً دو یا سه روز بعد جمعبندی خود را برای دپارتمان ارسال میکرد. اکنون برای ناظران نیز پنل کاربری طراحی کردهایم تا فرم مربوط به ارزیابی مسابقه را همانجا تکمیل کنند و بلافاصله برای دپارتمان قابل مشاهده باشد.
وی ادامه داد: این اقدام برای دپارتمان مفید بود، اما فرم ناظر به تنهایی برای خود داور کاربرد مستقیمی نداشت. به همین دلیل، این فرم را به صورت هوشمند تحلیل میکنیم و آن را به محتوای آموزشی تبدیل خواهیم کرد. به عنوان مثال، به داور اعلام میشود که تکنیک پرچم، جایگیری یا نحوه دوندگی خود را چگونه اصلاح کند و در سطوح مختلف برای بهبود عملکردش راهکار ارائه میشود. هرچه دادههای ثبتشده توسط ناظر دقیقتر باشد، کمک مؤثرتری به داور خواهد شد.
وی افزود: علاوه بر این، میان تحلیل ویدئویی و فرم ناظر نیز همبستگی ایجاد میشود. هوش مصنوعی از یک سو به تقویت دقت فرم ناظر کمک میکند و از سوی دیگر، در بهبود عملکرد داور در هفتههای بعد نقش خواهد داشت. این اطلاعات نیز به مرور در پنل داوران ثبت میشود تا بتوانند مشاهده کنند که برای هفته آینده در چه بخشهایی نیاز به تقویت دارند و نقاط قوت آنها چیست.
مشاور هوش مصنوعی رئیس فدراسیون فوتبال در پایان خاطرنشان کرد: این مجموعه اقداماتی بود که خوشبختانه روز گذشته معرفی شد. همه کاربران وارد پنلهای خود خواهند شد و این پنلها از این پس آماده بهرهبرداری و استفاده عملیاتی هستند.
