هم‌صدایی مادرید و تهران

گزارش یک - فینال جام جهانی ۲۰۲۶ در استادیوم نیوجرسی، شامگاه یکشنبه بیست‌وهشتم تیرماه، با گل فران تورس در وقت‌های اضافه به سود اسپانیا و در برابر آرژانتینِ مدافع عنوان قهرمانی به پایان رسید. اما آن چه این قهرمانی را برای افکار عمومی ایران به رویدادی فراتر از یک بازی فوتبال تبدیل کرد، موج گستردهٔ تبریک‌هایی بود که از تهران به سوی مادرید روانه شد؛ واکنشی که نشان داد رابطهٔ دو ملت، فراتر از دیپلماسی رسمی، در ورزش هم بازتاب پیدا کرده است.

نخستین واکنش رسمی از سفارت جمهوری اسلامی ایران در اسپانیا آمد. سفارت‌خانه با انتشار پیامی به زبان اسپانیایی در شبکهٔ ایکس، این قهرمانی را «کاملاً شایسته» و «دستاوردی حاصل استعداد، تلاش، فداکاری و روحیهٔ کار تیمی» توصیف کرد و در پایان، این پیروزی تاریخی را «صمیمانه» به مردم اسپانیا تبریک گفت.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان نیز در پیامی کوتاه، موفقیت تیم ملی فوتبال اسپانیا را «در کمال شایستگی» خواند و آن را به ملت و دولت این کشور تبریک گفت.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در پیامی به روسای مجلس سنا و نمایندگان اسپانیا، ضمن تبریک این قهرمانی، به‌صراحت به حمایت بازیکنان تیم ملی اسپانیا از ملت فلسطین و پشتیبانی این کشور از ایران در جریان جنگ تحمیلی اخیر اشاره کرد و نوشت که این رفتار نشان‌دهندهٔ «آزادگی و سلطه‌ناپذیری» ملت اسپانیاست. او در پیامی جداگانه نیز تأکید کرد که این قهرمانی، دل «آزادگان و ملت‌های مستقل و عدالتخواه جهان» را شاد کرده است.

در کنار واکنش مقامات سیاسی، مهدی تاج نیز به‌عنوان رئیس فدراسیون فوتبال ایران در پیامی، صراحتاً این قهرمانی را به ملت کشوری تبریک گفت که در موضع‌گیری بر مدار حق و علیه تروریسم صهیونیستی، لکنت ندارند و هم ظالم را به‌درستی می‌شناسند و هم مظلوم را. مردم باهوش و بافراست ایران نیز پرچم سرخ و زرد اسپانیا را در خیابان‌های کشور بالا بردند تا نشان بدهند یادشان هست که اسپانیا در جنگ ۴۰ روزه چگونه تروریسم را محکوم کرد.

این تعابیر تصادفی نیست. در سال‌های اخیر، اسپانیا یکی از معدود کشورهای اروپایی بوده که در سیاست خارجی خود، مواضعی مستقل‌تر نسبت به فلسطین اتخاذ کرده و همین رویکرد، در نگاه بخش قابل‌توجهی از افکار عمومی ایران، این کشور را از سایر رقبای اروپایی متمایز کرده. حالا که تیمی با این پیشینهٔ سیاسی، در اوج اقتدار و با درخشش نسلی جوان به رهبری بازیکنانی چون لامین یامال، قهرمان جهان شده، این قهرمانی در روایت رنگ‌وبویی فراتر از فوتبال گرفته؛ هم‌نشینی پیروزی فوتبالی و پیروزی گفتمان سیاسی - اجتماعی.

ورزشکاران و چهره‌های ورزشی کشورمان نیز در همین راستا، از ساعات ابتدایی پس از فینال، پیام‌های تبریک خود را در فضای مجازی منتشر کردند و بر همراهی احساسی مردم ایران با تیمی که آن را «هم‌مسیر» می‌دانند تأکید ورزیدند. آن چه از مجموع این واکنش‌ها برمی‌آید، تصویری از دیپلماسی ورزشی است که در آن، جام جهانی نه‌تنها میدان رقابت تیم‌های ملی، که بستری برای بازتولید و تحکیم روابط سیاسی و فرهنگی میان ملت‌هاست. قهرمانی اسپانیا برای ایرانیان، جشنی دوچندان بود؛ هم برای فوتبالی زیبا و بی‌بدیل، و هم برای تیمی که در نگاه هم‌وطنان، در کنار میدان، «هم‌پیمانی» راستین از آب درآمد.